BOOKS

.:: Ocena Projektów Inwestycyjnych ::.

Proste metody oceny projektów inwestycyjnych
Inwestycje to nakłady kapitałowe ponoszone na różnego rodzaju przedsięwzięcia mające na celu przyniesienie określonych efektów. Efekt to zarówno wzrost zysku, cash – flow, rozszerzenie produkcji, modernizacja technologii, wzrost udziału na rynku, przyrost wartości firmy, poziomu konkurencyjności, itp. Wyróżniamy 2 podstawowe rodzaje inwestowania:

a) rzeczowe – w materialne składniki majątku stałego,
b) finansowe.

Rozróżniamy trzy cykle inwestycyjne :

a) przedinwestycyjny
b) inwestycyjny
c) operacyjny.

Najważniejsza faza to przedinwestycyjna, która odpowiada za określenie potrzeb, możliwości, zebranie wariantów, określenie warunków ogólnoinwestycyjnych, określenie metod ocen projektów itp. Narzędziem oceny i wyboru najlepszych rozwiązań jest rachunek opłacalności inwestycyjnych. Jest to rodzaj rach. ekonomicznego jako sposób wyboru rozwiązania najlepszego spośród wielu możliwości. W rachunku ekonomicznym stosowanym do oceny opłacalności projektów inwestycyjnych , zależnie od użytej metody, wyróżnić można następujące jego elementy składowe:

1) efekty w postaci przewidywalnych przychodów , zysku, przepływów pieniężnych, odpowiednio dla każdego z rozpatrywanych wariantów inwestycyjnych.
2) nakłady w postaci kosztów , wydatków inwestycyjnych, czasu realizacji inwestycji, związanych z funkcjonowaniem każdego z rozpatrywanych wariantów inwestycyjnych, oraz inne wydatki finansowe.
3) kryterium wyboru w postaci miary , wskaźnika, będącego relacją między efektami i nakładami , wynikające z algorytmu obliczeniowego odpowiedniego do danej metody. Kryteriami tymi mogą być: zaktualizowana wartość netto ( NPV ) , wewnętrzna stopa zwrotu ( IRR ) , okres zwrotu, stopa zwrotu nakładów.

Wyróżniamy dwie metody rachunku opłacalności:
Statyczna

Są proste w obliczeniach, łatwe do zastosowania, mało pracochłonne. Nie uwzględniają zmian wartości w czasie. Metody te wykorzystywane są do ocen projektów o niewielkim znaczeniu, na etapie prac wstępnych, kiedy brak pełnego zestawu informacji.

Dynamiczna
Należą do tej metody zaktualizowana wartość netto ( NPV ), wewnętrzna stopa zwrotu ( IRR ), zdyskontowany okres zwrotu, metoda równych rat. Metoda ta pozwala wyrażanie wszystkich przyszłych wpływów i wydatków w dzisiejszej wartości nałogów. Metoda ta wykorzystywana jest w projektach o dużym znaczeniu. Okres zwrotu nakładów ( OZ ) – jest to czas w jakim zwracają się nakłady inwestycyjne z osiągniętych nadwyżek finansowych lub innych wielkości określających przewidywane efekty. Zaletą tej metody jest prostota obliczeń, a wadą pomijanie efektów jakie są osiągane po okresie zwrotu , nieuwzględnienie zmian wartości efektów w czasie ( brak dyskonta ).

Stopa zwrotu nakładów
Jest to relacja efektu, jaki można uzyskać z inwestycji do poniesionych nakładów inwestycyjnych. Jest odwrotnością okresu zwrotów nakładów.

Ocena efektywności projektów inwestycyjnych metodami dyskontowymi.
Zaktualizowana wartość netto (NPV) – metoda ta pozwala na określenie rzeczywistej (aktualnej) wartości nakładów i efektów związanych z danym przedsięwzięciem. NPV jest wartością otrzymaną przez zdyskontowanie, oddzielnie dla każdego roku, różnicy między wpływami i wydatkami w całym okresie przy stałym poziomie stopy dyskontowej. Poziom NPV zależy od wielkości i rodzaju w czasie przepływów pieniężnych netto, oraz od przeciętnej stopy dyskontowej.
Poziom stopy dyskontowej – określa dwa zasadnicze czynniki: oczekiwaną stopę zwrotu, ryzyko. Oczekiwaną stopę zwrotu – wyraża minimalną rentowność, przy której inwestor jest gotów zaangażować swój kapitał. Drugą część stopy dyskontowej jest premia za ryzyko inwestowania. Wielkość tej premii jest uzależniona od wielu czynników zarówno z samym przedsiębiorstwem jak i zewnętrznych. Dlatego przypisujemy jej wartość liczbową. Trzecim składnikiem stopy dyskontowej mogła być stopa inflacji przewidywana w okresie projektów przepływów pieniężnych. Wymagało by to jednak prognozowania wpływów i wydatków w cenach bieżących. Przewidywalny poziom inflacji jak i takie prognozowanie obarczone jest znacznym marginesem błędu. Dlatego też w praktyce pomija się stopę inflacji jako składnik stopy dyskontowe. , a prognozowanie przepływów pieniężnych wyraża się w cenach stałych. Wewnętrzna stopa zwrotu – IRR – jest metodą najczęściej wykorzystywaną do oceny projektu inwestycyjnego metodą dyskontową IRR jest to stopa dyskontowa, przy której wartość zaktualizowana netto (NPV) równa się zero. Oznacza to, że IRR wyraża wewnętrzną, rzeczywistą rentowność projektu inwestycyjnego. W przypadku, gdy stopa ta jest wyższa lub równa od stopy dyskontowej przyjętej do wyliczenia NPV, ocena projektu wypada korzystnie. IRR można wyznaczyć metodą kolejnych przybliżeń, licząc NPV dla każdych stóp dyskontowych tak, aby otrzymać NPV równa zeru. Taka stopa równa jest wewnętrznej stopie zwrotu IRR.

.:: Analiza Wybranych Procesów Gospodarki Materiałowej ::.

Badanie Procesów Zaopatrzenia

Zaopatrzenie oznacza pozyskiwanie z zewnątrz czynników produkcji niezbędnych do zapewnienia ciągłej i rytmicznej działalności przedsiębiorstwa w określonym czasie. Przedmiotem zaopatrzenia mogą być surowce, materiały, towary w przedsiębiorstwie handlowym. Na procesy zakupu można patrzeć w ujęciu planistycznym, pozwalającym na rozwiązanie podstawowych problemów zaopatrzeniowych dotyczących przyszłych okresów oraz w przekroju analitycznym umożliwiającym znalezienie racjonalne zaopatrzenie w okresach minionych. W przedsiębiorstwie handlowym składnikami rachunku , liczonymi dla każdego z dostawców są :

– możliwe do uzyskania efekty ustalone w postaci marży brutto;
– koszty wiążące się z realizacją każdego wariantu dostaw .
– kryterium wyboru dostawcy , którym jest maksymalizacja kwoty zysku kalkulacyjnego.

Podstawą do ustalenia wartości zapotrzebowania materiałowego w okresie planistycznym jest równanie bilansowe. Liczba dostaw i terminy i odstępy między kolejnymi dostawami powinny być dostosowane do zaplanowanej produkcji.
Wskaźnik rytmiczności dostaw równy jeden oznacza , że dostawy są rytmiczne , realizowane zgodnie z planem. Wskaźnik kredytowania pozwala na zoriętowanie się jaki jest przeciętny okres na jako firma otrzymuje kredyt od swoich dostawców. Im wyższa wartość wskaźnika , tym dłuższy okres kredytowania.

Analiza Poziomu, Struktury i Rotacji Zapasów

Zapasy zapewniają ciągłe działanie przedsiębiorstwa we wszystkich fazach gospodarki.
Działanie i decyzje związane z pozyskaniem, utrzymaniem i wykorzystywaniem w przedsiębiorstwie określa się mianem gospodarki zapasami. Zapasy ocenia się w dwóch formach jako.

1. Bezwzględną wielkości zapasów wyrażoną wartościowo lub ilościowo,
2. Relatywny poziom zapasów, wyrażony w formie stosunku wielkości zapasów do wielkości sprzedaży – rotacja.

Wielkość zapasów ustala się na początek i koniec każdego roku obrachunkowego.
Jednym s przekrojów analizy zapasów jest badanie ich struktury. Strukturę zapasów można badać w różnych przekrojach:

1) w przekroju ilościowym lub wartościowym (częściej)
2) w przekroju asortymentowym, branżowym, wg grup towarów, faz działalności firmy,
3) w przekroju sieciowym, oddziałów, magazynów,
4) w przekroju czasowym.

Wskaźnik rotacji – obrazuje stosunek pomiędzy wielkością zapasu i wielkością sprzedaży towarów czy też kosztów działalności. Do oceny relacji między zapasem a sprzedaż wykorzystywane są następujące wskaźniki: Wskaźnik rotacji w dniach – określa ile dni trwa sprzedaż zapasu przeciętnego , co ile dni jest odnawiany zapas przeciętny , informuje o szybkości obrotu. Wskaźnik rotacji w razach – informuje ile razy odnawia się badany okresie zapas przeciętny , ile występuje cykli rotacji.

Wskaźnik związania zapasów – określa ile groszy zapasu przypada za zł. Sprzedaży lub produkcji w badanym okresie. Ten wskaźnik jest odwrotnością rotacji w razach.
Gospodarka zapasami wiąże się z kosztami, z których najważniejsze to :

1) koszty zakupu
2) koszty magazynowania
3) koszty funkcjonowania służb zaopatrzeniowych
4) koszty finansowe, kapitałowe
5) koszty zużycia i starzenia zapasów.

Kształtowanie
Celem działań podejmowanym w ramach rachunku ekonomicznego jest utrzymanie zapasu ekonomicznie uzasadnionego. Zmniejszenie zapasu powoduje przyspieszenie cyrkulacji materiałów i towarów, obniżenie kosztów działania zmniejszenie zapotrzebowania na kapitał obrotowy. W zagadnieniu optymalizacji zapasów przedmiotem rachunku są nakłady związane z pozyskiwaniem i utrzymaniem zapasów. Nakłady te w formie wartościowej wyrażane są przez koszty:

zakupu – dostaw
magazynowaniem

Kryterium wyboru jest minimalizacja łącznych kosztów zakupu i magazynowania. Koszty dostaw i składowania są konkurencyjne wobec siebie. Dlatego obliczmy zapas optymalny.
Na zapas optymalny składa się:

1) rozkład popytu w okresie planowania powinien być w przybliżeniu zgodny z dotychczasowym jego rozkładem.
2) firma musi mieć pewność co do terminowości dostaw i w żądanej wielkości , wynikającej z obliczeń.
3) mogą wystąpić pewne trudności przy liczeniu kosztów składowania i zakupu. Niejednokrotnie muszą być one ustalone na podstawie danych w analitycznych kont księgowych. Także szybkie zmiany składników tych kosztów w przyszłości mogą podważyć ustalony wynik optymalny.
4) optymalne wielkości z punktu widzenia przedsiębiorstwa nie musza być optymalne z punktu widzenia dostawcy. 

.:: Analiza Zasobów Firmy ::.

Struktura rodzajowa majątku trwałego przedsiębiorstwa

Z bilansowego punktu widzenia wyróżnia się dwie podstawowe grupy składników majątkowych: majątek trwały oraz obrotowy. Majątek trwały jest zaangażowany w przedsiębiorstwie na okres dłuższy niż jeden rok. M.T. jest mało elastyczny, nie można go na bieżąco dostosowywać do poziomu wykorzystywanych mocy produkcyjnych. Jego rozwój dokonuje się w długim czasie, na podstawie długofalowych, strategicznych decyzji. Jest on obciążony dużym ryzykiem.
MT przedsiębiorstwa obejmuje trzy podstawowe grupy: rzeczowy majątek trwały, wartości niematerialne i prawne, finansowy majątek trwały. Zalicza się do niego również należności długoterminowe.

Z punktu widzenia zastosowania MT dzieli się go na: produkcyjny i finansowy.
Z punktu widzenia prawa własności: własny i obcy
Z punktu widzenia elastyczności: na mniej (budynki, budowle) lub bardziej elastyczny (narzędzia, środki finansowe).

Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się nabyte przez przedsiębiorstwo prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, których okres użytkowania przekracza rok. Majątek rzeczowy w bilansie dzieli się na: (grunty własne, budynki i budowle, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, pozostałe środki trwałe) inwestycje rozpoczęte oraz zaliczki na poczet inwestycji. Klasyfikacja rodzajowa środków trwałych: budynki, budowle, maszyny energetyczne, maszyny i urządzenia ogólnego zastosowania, maszyny i urządzenia specjalistyczne, urządzenia techniczne, środki transportowe, narzędzia i przyrządy.

Procesy odtworzeniowo -inwestycyjne- regulowanie zasobów środków trwałych
Zwiększenie stanu środków trwałych poprzez tworzenie lub nabywanie nowych środków stanowi działalność inwestycyjną. Inwestycje dotyczą nowych obiektów i urządzeń. Gdy nakłady dotyczą obiektów już istniejących mamy do czynienia z rozbudową istniejącej bazy materialnej. Modernizacja obejmuje wszystkie prace, których celem jest podwyższenie parametrów technicznych istniejących obiektów i urządzeń. Podstawowe wskaźniki do badania tych procesów to:

1. Wskaźnik zużycia majątku trwałego
2. Intensywność odpisów amortyzacyjnych
3. Stopa likwidacji środków trwałych
4. Stopa odnowy- inwestycji majątku trwałego
5. Wskaźnik dekapitalizacji brutto
6. Wskaźnik dekapitalizacji netto

Ocena Gospodarowania Majątkiem Trwałym

Podstawowe znaczenie dla analizy majątku trwałego ma jego efektywność, którą można ustalić na podstawie zestawu wskaźników określających relacje między efektami osiąganymi w przedsiębiorstwie a posiadanymi zasobami majątkowymi.
Wskaźniki wykorzystywane w tym zakresie to:

1. Wskaźnik produktywności majątku – PMT
PMT = S/MT gdzie S- wartość produkcji, lub przychodów ze sprzedaży
MT – przeciętna wartość majątku trwałego
Wskaźnik ten informuje o kwocie przychodów generowanych przez jedną złotówkę posiadanego majątku. W ocenie intensywności wykorzystania majątku istotny jest zarówno poziom wskaźnika, jak i tempo jego zmian. Odwrotność tego wskaźnika określana jest jako majątkochłonność produkcji, sprzedaży, co oznacza wartość majątku zaangażowaną dla uzyskania jednostki wartości produkcji, sprzedaży.

2. Wskaźnik zyskowności majątku – ZMT
Z MT = Z/MT gdzie: Z- wielkość wyniku finansowego
Dodatni wynik finansowy- zysk, wzrost wskaźnika oznacza, że każda złotówka majątku trwałego przedsiębiorstwa oznacza coraz większą kwot zysku.

3. Wskaźnik rotacji majątku trwałego – RMT
RMT = MT x 365/ S gdzie: S- przychody ze sprzedaży
Wskaźnik określa jak przeciętnie długo trwa cykl obrotu majątkiem w okresie rocznym. Jaka długość cyklu jest do osiągnięcia danego poziomu produkcji, czy sprzedaży, Im krótszy cykl, tym wyższa produktywność majątku trwałego.

1. Wskaźnik technicznego uzbrojenia pracy – Tup :
Tup= MT/L gdzie: L- poziom zatrudniania
Jest to wskaźnik obrazujący substytucję pracy żywej pracą uprzedmiotowioną. Mierzy nasycenie przedsiębiorstwa majątkiem trwałym. Wpływ majątku trwałego na wyniki ekonomiczne przedsiębiorstwa można badać w postaci układów zależności wyrażających wpływ różnych czynników, ujętych w postaci wskaźników, na wskaźnik zyskowności majątku.
ZMT = Zn/ MT= Zn/S x S/MT gdzie: Zn- zysk netto, S – przychody ze sprzedaży
Zyskowność majątku jest tu iloczynem wskaźnika rentowności sprzedaży i wskaźnika produktywności.
ZMT = Zn/L x L/S x S/MT Zyskowność majątku jest tu iloczynem trzech wskaźników: rentowności pracownika, odwrotności wydajności pracy, czyli pracochłonności (ilość pracy potrzebnej do wytworzenia jednostki wartości produkcji lub uzyskania jednostki przychodu) oraz produktywności majątku.

Analiza Zasobów Obrotowych Firmy

Przedmiot Analizy
Podstawowe cele zarządzania majątkiem obrotowym :
a) zapewnienie stałej płynności finansowej, optymalizowanie wielkości i struktury majątku obr,
b) kształtowanie źródeł finansowania majątku obrotowego opartych na kryterium korzyści.
Wszystkie procesy krążenia składników tworzą cykl obrotowy. Stanowi on odzwierciedlenie czasu, jaki upływa od wydatkowania środków pieniężnych na zakup czynników produkcji do momentu uzyskania przychodów ze sprzedaży towarów lub usług.

Cykl obrotowy brutto = rotacja zapasów mierzona liczbą dni + okres inkasa należności
CB = RD + ON
Cykl obrotowy netto = cykl obrotowy brutto – okres spłaty zobowiązań
CN = CB + OZB

Zarządzanie Zapasami w Przedsiębiorstwie
Głównym celem jest kształtowanie takiego poziomu, który zapewni ciągłość procesów produkcji i sprzedaży przy minimalnych kosztach ich utrzymywania.

Zarządzanie Środkami Pieniężnymi Ma na celu:
przyśpieszenie dyspozycyjności wpływów gotówkowych, poprzez skrócenie czasu ich obiegu,
lokowanie przejściowych nadwyżek środków pieniężnych w sposób zapewniający odpowiednie korzyści,
pozyskiwanie najtańszych źródeł finansowania niedoborów gotówki w przedsiębiorstwie,

Strategie Finansowania Majątku Firmy

Na sfinansowanie majątku obrotowego uwzględnia się najczęściej następujące aspekty:

a) związki zachodzące między stałymi i zmiennymi składnikami majątku,
b) stopień realności przychodów ze sprzedaży oraz ich regularność,
c) koszty wykorzystywania kapitałów.

Strategia agresywna polega na finansowaniu majątku obrotowego w całości zobowiązaniami krótkoterminowymi i to jej zmienną częścią. Strategia umiarkowana oparta jest na podziale majątku obrotowego na część stałą i zmienną. Stała wielkość środków obrotowych jest w tej strategii finansowana kapitałem stałym, czyli sumą kapitału własnego i zobowiązań długoterminowych. Strategia konserwatywna polega na finansowaniu majątku obrotowego, praktycznie w całości kapitałem stałym. Przywiązuje szczególną wagę do utrzymywania wysokiego poziomu płynności finansowej oraz minimalizowania ryzyka niewypłacalności.

Istota KAPITAŁU Pracującego
Wielkość kapitału pracującego może być ustalona w dwojaki sposób. Pierwszy to spojrzenie kapitałowe a drugi to spojrzenie majątkowe
I. Kapitał pracujący = kapitał stały – majątek trwały KP = KS – MT
II. Kapitał pracujący = majątek obrotowy – krótkoterminowe źródła kapitałów KP = MO – ZB
W praktyce mogą wystąpić trzy przypadki kształtowania się wielkości kapitału pracującego:

1. Kapitał stały – majątek trwały > 0
2. Kapitał stały – majątek trwały = 0 – oznacza zrównanie wielkości KP z MT
3. Kapitał stały – majątek trwały < 0 – KP jest w części finansowany o źródła krótkoterminowe.

Kapitał pracujący ulega zwiększeniu, gdy:

maleje wartość majątku trwałego,

rośnie wartość kapitałów stałych,

Kapitał pracujący maleje, gdy:
zwiększa się wartość posiadanego majątku poprzez dokonywanie zakupów inwestycyjnych w sferze rzeczowej, finansowej, czy też wartości niematerialnych i prawnych, ulega zmniejszeniu wartość kapitału stałego.

Do oceny wielkości KP można wykorzystać mechanizm szacowania zapotrzebowania na kapitał pracujący. Wymaga on określenia długości trwania cyklu obrotowego netto przedsiębiorstwa ora przeciętnych dziennych obrotów uzyskiwanych przez firmę. Inną metodą ustalania zapotrzebowania na kapitał pracujący jest analiza stanu środków pieniężnych netto.

Główne źródła kapitałów tworzących zasoby firmy
Zasoby finansowe przedsiębiorstwa warunkują wielkość zaangażowanych czynników wytwórczych, ich wykorzystanie oraz poziom osiągniętego obrotu. Z kolei poziom przychodów warunkuje dopływ środków finansowych do przedsiębiorstwa. Finansowanie to wszystkie przedsięwzięcia w przedsiębiorstwie, które zapewniają przedsiębiorstwu kapitał i które służą kształtowaniu optymalnej struktury kapitałowej. To jednocześnie proces, w którym można wyróżnić następujące funkcje: określenie potrzeb kapitałowych i finansowych przedsiębiorstwa, kierowanie dopływem środków finansowych, kształtowanie wyniku finansowego, kierowanie wykorzystaniem środków finansowych. Ze względu na źródło pochodzenia: kapitał wewnętrzny i zewnętrzny. Kapitał własny jest odzwierciedleniem sfinansowania podjęcia działalności przez firmę (jej powstania) i podwyższenia związanego z rozwojem firmy. Jego cechą jest długoterminowość i statystyczność. Kapitały obce mają zawsze charakter zewnętrzny w stosunku do przedsiębiorstwa. Ich cechą charakterystyczną jest czasowość wykorzystania środków obcych, konieczność zwrotu w określonym terminie, jak i odpłatność za możliwość wykorzystania tych kapitałów. W przypadku upadłości lub likwidacji przedsiębiorstwa ich roszczenia są regulowane w pierwszej kolejności przed roszczeniami właścicieli. Cechy kapitału obcego:

1. Konieczność spłaty kapitału
2. Obligatoryjność spłaty odsetek
3. Odsetki stanowią koszty uzyskania przychodu- są odejmowane od podstawy opodatkowania
4. Większy udział zwiększa ryzyko finansowe
5. Możliwość wprowadzenia ograniczeń (celowość przeznaczenia)
6. Brak wpływu dawcy na decyzje firmy
7. Gwarancja zwrotu
Cechy kapitału własnego:
8. Brak konieczności spłaty
9. Wypłata dywidend nieobowiązkowa
10. Dywidenda wypłacana jest z zysku
11. Większy udział świadczy o sile i niezależności finansowej
12. Swoboda wykorzystania
13. Wpływ na podejmowane decyzje
14. Brak gwarancji zwrotu

Czytaj Więcej… »

.:: Analiza Przepływów Środków Pieniężnych ::.

Istota i Obszar Analizy

Rachunek przepływów pieniężnych odzwierciedla przepływy gotówkowe w 3 obszarach:

1. Przepływy z działalności operacyjnej – związane z produkcją, handlem oraz św. usług

a) wpływy gotówki, wypłaty gotówki,
b) saldo przepływów gotówki z działalności.

2. Przepływy z działalności inwestycyjnej – odzwierciedlają operacje wynikające z gospodarowania przez przedsiębiorstwo majątkiem trwałym.

3. Przepływy z działalności gospodarczej – działania polegające na pozyskiwaniu kapitału z otoczenia finansowego w postaci emisji akcji, obligacji, zaciąganiu kredytów i pożyczek bank. Suma sald przepływów gotówkowych z trzech obszarów działalności wyznacza globalne saldo gotówkowe określane jako środki pieniężne netto, przepływy pieniężne netto, dochód czysty.

ANALIZA rachunku przepływów środków pieniężnych polega na ustaleniu, jakie zdarzenia gospodarcze, które zachodzą w przedsiębiorstwie mają najważniejszy wpływ na generowanie jego zasobów gotówkowych. Przepływy środków pieniężnych pozwalają dokonać wstępnej oceny sytuacji finansowej. Dają także odpowiedź na pytanie z jaką firmą mamy do czynienia, jakie mogą wystąpić zagrożenia dla jej funkcjonowania, a jakie stoją przed nią szanse rozwojowe .

Mierniki Oparte Na Rachunku

Do oceny pozycji finansowej wykorzystuje się mierniki uwzględniające informacje pochodzące z rachunku przepływów pieniężnych. Należą do nich :

Wskaźniki wydajności gotówkowej :

a)obrotu, będących relacją :

b)zysku, będących relacją :

c)majątku, będących relacją :

d)majątku obrotowego, będących relacją :

Wskaźniki wystarczalności gotówki :

a) operacyjnej na spłatę długów ogółem:

b) operacyjnej na spłatę długów długoterm.:

c) operacyjne ogólnej:

d) reinwestycji gotówki operacyjnej:

e) operacyjnej na zakupy majątku trwałego:

Wstępna i Szybka Metoda Oceny Firmy

Istota analizy wskaźnikowej
W praktyce gospodarczej analiza wskaźnikowa jest częścią analizy finansowej, która stanowi jej uogólnienie i spojrzenie na całościowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa przez pryzmat kształtowania się określonych relacji finansowych. Przedmiotem analizy finansowej przedsiębiorstwa są:

sytuacja majątkowa,
sytuacja kapitałowa,

płynność finansowa, obejmująca ocenę zdolności płatniczych firmy, stopień elastyczności majątku, politykę płatniczą wobec kontrahentów, rentowność, czyli ocena kształtowania się kosztów i dochodów. Istotną kwestią w analizie wskaźnikowej przedsiębiorstwa jest problem wyboru podstawy porównań osiąganych przez nie wyników. W Polsce najczęściej stosowane są porównania oparte na konfrontacji wielkości zrealizowanych z zaplanowanymi oraz porównania wielkości osiągniętych na przestrzeni kilku lat funkcjonowania przedsiębiorstwa. Wykorzystanie bowiem, równocześnie kilku baz odniesienia do działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, daje dopiero obraz sytuacji oraz tendencji rozwojowych tej firmy. Jak wcześniej stwierdzono, analiza wskaźnikowa koncentruje się na całościowym badaniu funkcjonowania przedsiębiorstwa, ocenie jego efektywności i możliwości rozwojowych.

Wskaźniki aktywności gospodarczej
Wskaźniki aktywności gospodarczej stanowią odzwierciedlenie relacji między osiągniętymi przychodami a stanem posiadanego majątku zarówno całkowitego, jak i trwałego. Służą one ocenie intensywności wykorzystania majątku, pośrednio zaś ocenie tendencji rozwojowych przedsiębiorstwa. Wskaźnik szybkości obrotu, mówiący o tym ile razy w badanym okresie nastąpił obrót danym składnikiem, czy też ile dni przeciętnie trwał jeden cykl obrotu. Daje więc informacje o tym, po jakim czasie zainwestowane środki wrócą do przedsiębiorstwa i będą ponownie wykorzystane.
Wskaźnik rotacji zapasów, mierzony liczbą obrotów, informuje o poprawie efektywności gospodarowania zapasami, szybszym odzyskiwaniem środków pieniężnych zamrożonych w zapasach. Natomiast spadek wielkości tego wskaźnika, oznacza wydłużenie cyklu sprzedaży zapasów.

Wskaźniki zadłużenia przedsiębiorstwa
Analiza zadłużenia przedsiębiorstwa wynika z oceny wielkości, dynamiki zmian i struktury kapitałowej przedsiębiorstwa. Głównym problemem w tym zakresie jest oszacowanie poziomu zainwestowanych w przedsiębiorstwo kapitałów obcych. Wysoki udział kapitałów własnych w strukturze pasywów świadczy o silnych podstawach finansowych przedsiębiorstwa, o niskim ryzyku finansowym i jego stabilności gospodarczej. Nie jest to jednak jednoznaczne z wysokim poziomem rentowności. Możliwość zadłużenia się przedsiębiorstwa nie zależy tylko od poziomu i udziału kapitałów własnych w całości zaangażowanych kapitałów. Równie istotna jest zdolność przedsiębiorstwa do zwrotu zaciągniętych długów, w określonych terminach oraz dostępnych środków. Szczególnie przydatne w ocenie tych możliwości są wskaźniki: zdolności kredytowej i wiarygodności kredytowej. Zdolność kredytowa oznacza możliwość spłaty całkowitych, efektywnych zobowiązań z wygospodarowanej w danym okresie nadwyżki finansowej. Wskaźniki wiarygodności kredytowej określają możliwości firmy w zakresie spłaty bieżących kosztów finansowych związanych z zaangażowaniem kapitałów obcych. Określają zatem, czy zysk operacyjny, albo nadwyżka finansowa są wystarczające na pokrycie odsetek oraz rat kapitałowych w wymaganych terminach.

Wskaźniki płynności finansowej przedsiębiorstwa
Płynność finansowa przedsiębiorstwa oznacza zdolność firmy do regulowania zobowiązań w wymaganych terminach. W praktyce najczęściej stosuje się następujące wskaźniki: Wskaźnik bieżącej płynności odzwierciedla podstawowe relacje, jakie powinny zachodzić miedzy majątkiem obrotowym przedsiębiorstwa a wielkością zobowiązań bieżących. Uznaje się iż bezpieczny poziom tego wskaźnika powinien oscylować wokół 1,5 – 2 razy. Oznacza to iż, majątek obrotowy zaangażowany w przedsiębiorstwie powinien być dwukrotnie większy niż suma zobowiązań bieżących. Wskaźnik podwyższonej płynności, wg fachowców, powinien oscylować w granicy 1. Oznacza to w praktyce, iż najbardziej płynne elementy majątku obrotowego – czyli suma należności i roszczeń, krótkoterminowych papierów wartościowych oraz środków pieniężnych powinny być równe całości zobowiązań bieżących. Wskaźnik gotówkowej płynności, powinien w zasadzie oscylować w granicach 0,2. Zasoby gotówkowe firmy powinny być ograniczone do minimalnych poziomów, bowiem jedynie kapitał zaangażowany w procesach gospodarczych przedsiębiorstwa, czyli zapasach surowców, materiałów, produktów, wyrobów gotowych oraz należnościach, generuje dochody i zyski. Zbyt wysoki poziom środków pieniężnych utrzymywany w przedsiębiorstwie może świadczyć o nieproduktywnym ich gromadzeniu lub o braku pomysłu na ich wykorzystanie.

Wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa
Pojęcie rentowności oznacza osiąganie nadwyżki dochodów nad kosztami, związanymi z podejmowaniem określonej działalności. Miarą osiąganej przez firmę rentowności jest relacja osiąganych zysków do zaangażowanych kapitałów lub do efektów zastosowanych czynników produkcji. Zatem rentowność przedsiębiorstwa można ustalić w oparciu o dwie grupy wskaźników. Pierwszą grupę wskaźników rentowności stanowią mierniki rentowności obrotu. Powszechnie stosowane są następujące mierniki: marża z zysku operacyjnego, marża z zysku brutto, marża z zysku netto, rentowność brutto.

Drugą grupę wskaźników, która umożliwia ocenę pozycji dochodowej przedsiębiorstwa tworzą mierniki rentowności kapitału. Powszechnie stosowane to:

rentowność inwestycji – stopa zysku,
rentowność aktywów – stopa zwrotu z aktywów,
rentowność kapitałów własnych – stopa zwrotu kapitałów własnych.

Rentowność kapitału własnego wyraża efekty funkcjonowania przedsiębiorstwa w stosunku do kapitałów zaangażowanych przez właścicieli. Rosnący poziom tego wskaźnika świadczy z reguły o podnoszeniu efektywności zaangażowanego kapitału. Może to prowadzić do uzyskiwania większych dywidend oraz rozszerzania możliwości rozwojowych przedsiębiorstwa.
Analizę rentowności spółek akcyjnych powinna jeszcze dodatkowo uzupełniać ocena oparta na wskaźnikach rynku kapitałowego. Najczęściej zalicza się do tej grupy następujące wskaźniki:

zysk wygospodarowany w spółce przypadający na jedną akcję,
cena rynkowa jednej akcji do zysku netto przypadającego na jedną akcję,
stopa dywidendy mierzona relacją wskaźnik stopy wypłaty dywidendy mierzony relacją
cena rynkowa jednej akcji do wartości księgowej (C/W).
Wskaźniki rynku kapitałowego służą ocenie osiąganych korzyści przez aktualnych posiadaczy akcji.